West Asia War Impact: మధ్యప్రాచ్యంలో రగులుతున్న యుద్ధ జ్వాలలు గ్లోబల్ మార్కెట్లను వణికిస్తున్నాయి. అమెరికా-ఇజ్రాయెల్ కూటమి ఇరాన్పై జరిపిన మెరుపు దాడులతో మొదలైన ఈ ఉద్రిక్తతలు, ఇప్పుడు ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థకు ఊపిరితిత్తుల్లాంటి చమురు సరఫరా మార్గాలను ఉక్కిరిబిక్కిరి చేస్తున్నాయి. ముఖ్యంగా భారత్ వంటి వర్ధమాన దేశాలపై ఈ ప్రభావం తీవ్రంగా కనిపిస్తోంది. ముడిచమురు ధరలు బ్యారెల్కు 119 డాలర్ల మార్కును తాకడం, రూపాయి విలువ మునుపెన్నడూ లేని విధంగా పతనమవ్వడం దేశీ ఆర్థిక వ్యవస్థను ఆందోళనలో నెట్టేశాయి. రవాణా మార్గాల దిగ్బంధం వల్ల ఎగుమతులు నిలిచిపోవడమే కాకుండా, ఖరీఫ్ సీజన్ తలుపు తడుతున్న వేళ ఎరువుల కొరత ముంచుకొస్తుండటం ఆందోళనకరంగా మారింది.
ఖమేనీ హతం.. రగులుతున్న మధ్యప్రాచ్యం: అసలేం జరిగింది?
అమెరికాలో డొనాల్డ్ ట్రంప్ విధించిన సుంకాలను సుప్రీంకోర్టు కొట్టివేయడంతో ప్రపంచ దేశాలు ఊపిరి పీల్చుకుంటున్న తరుణంలోనే ఊహించని సంక్షోభం తలెత్తింది. ఫిబ్రవరి 28న అమెరికా, ఇజ్రాయెల్ దళాలు సమన్వయంతో ఇరాన్పై దాడులు జరిపాయి. ఈ దాడుల్లో ఇరాన్ అత్యున్నత నాయకుడు ఆయతుల్లా అలీ ఖమేనీ మరణించడంతో పశ్చిమాసియా ఒక్కసారిగా అగ్నిగుండంగా మారింది. దీనికి ప్రతీకారంగా ఇరాన్ తన మిత్రపక్షాలతో కలిసి దాడులు ప్రారంభించడమే కాకుండా, ప్రపంచ వాణిజ్యానికి అత్యంత కీలకమైన ‘హోర్ముజ్ జలసంధి’ని దిగ్బంధించింది. ఈ పరిణామంతో ప్రపంచ ఇంధన సరఫరా గొలుసు ఒక్కసారిగా చిన్నాభిన్నమైంది.
హోర్ముజ్ జలసంధి దిగ్బంధం: గ్లోబల్ సప్లై చైన్ చిన్నాభిన్నం
ఓమన్, ఇరాన్ మధ్య ఉండే హోర్ముజ్ జలసంధి ప్రపంచ ఇంధన భద్రతకు వెన్నెముక వంటిది. ప్రపంచ ముడిచమురు సరఫరాలో 20 శాతం, ఎల్ఎన్జీ (LNG) సరఫరాలో మూడింట ఒక వంతు ఈ మార్గం గుండానే సాగుతుంది. ఇరాన్ ఈ మార్గాన్ని మూసివేయడంతో చమురు నౌకలు నిలిచిపోయాయి. మరోవైపు, ఎర్రసముద్రం మీదుగా సూయజ్ కాలువ ద్వారా వెళ్లే మార్గం ఇప్పటికే ఏడాది కాలంగా హౌతీ రెబల్స్ దాడుల వల్ల అతలాకుతలమవుతోంది. ప్రస్తుతం ఆ మార్గంలో కేవలం 30 శాతం ట్రాఫిక్ మాత్రమే నడుస్తోంది. ఈ రెండు ప్రధాన మార్గాలు మూసుకుపోవడంతో అంతర్జాతీయ వాణిజ్యానికి దారులు మూసుకుపోయాయి.
చమురు సెగ: బ్యారెల్ $119 దాటిన బ్రెంట్ క్రూడ్
భారత బడ్జెట్ 2026-27ను ప్రవేశపెట్టినప్పుడు పరిస్థితులు భిన్నంగా ఉన్నాయి. జనవరి 30న బ్రెంట్ క్రూడ్ ధర బ్యారెల్కు 69 డాలర్ల వద్ద ఉండగా, యుద్ధం ప్రభావంతో మార్చి 9 నాటికి అది ఏకంగా 100 డాలర్ల మార్కును దాటింది. ఒక దశలో ఇది 119.5 డాలర్ల వరకు వెళ్లింది. యుద్ధం త్వరలోనే ముగుస్తుందని ట్రంప్ ప్రకటన చేసినప్పటికీ, ధరల్లో పెద్దగా మార్పు రాలేదు. ఫలితంగా భారత క్రూడ్ బాస్కెట్ సగటు ధర జనవరి నుంచి మార్చి నాటికి 40 శాతం పెరిగి 88.16 డాలర్లకు చేరుకుంది. భారత్ తన చమురు అవసరాల్లో 85 శాతాన్ని దిగుమతుల ద్వారానే తీర్చుకుంటుంది, అందులో సగం వాటా హోర్ముజ్ జలసంధి గుండానే వస్తుంది.
రూపాయి పతనం.. బంగారం పైపైకి: సామాన్యుడిపై భారమే భారమా?
అంతర్జాతీయంగా డాలర్కు డిమాండ్ పెరగడం, చమురు ధరల భారం వల్ల భారత రూపాయి రికార్డు కనిష్టానికి పడిపోయింది. డిసెంబర్ నుంచి రూపాయి విలువ 2.6 శాతం క్షీణించి, మార్చి 24న డాలర్తో పోలిస్తే 94.049 వద్ద ఆల్-టైమ్ లోని నమోదు చేసింది. మరోవైపు, అనిశ్చితి నెలకొన్న సమయంలో సురక్షిత పెట్టుబడిగా భావించే బంగారం వైపు ఇన్వెస్టర్లు మళ్లారు. దీనివల్ల దేశీయంగా బంగారం ధరలు 20 శాతం పెరిగి 10 గ్రాములకు 1.58 లక్షల రూపాయలకు చేరుకున్నాయి. స్టాక్ మార్కెట్లు కూడా కుదుపులకు లోనయ్యాయి, నిఫ్టీ 50 ఈ ఏడాది ఇప్పటివరకు 8 శాతం పతనమైంది.
వంటగ్యాస్ పై ధరల భారం: కేంద్రం అప్రమత్తం
ఇంధన ధరల ప్రభావం సామాన్యుల వంటింటిపై పడకుండా కేంద్ర ప్రభుత్వం చర్యలు చేపట్టింది. పెట్రోనెట్ ఎల్ఎన్జీ ఫోర్స్ మెజ్యూర్ నోటీసు ఇవ్వడంతో దేశీయ వంటగ్యాస్ సిలిండర్ ధర 60 రూపాయలు పెరిగింది. ఈ నేపథ్యంలో వంటగ్యాస్ కొరత రాకుండా ఉండేందుకు ప్రభుత్వం అవసర వస్తువుల చట్టం (ECA)ను ప్రయోగించింది. గృహ అవసరాలకు ప్రాధాన్యతనిస్తూ, కమర్షియల్ విభాగానికి సరఫరాలో కోతలు విధించాలని రిఫైనరీలను ఆదేశించింది. ప్రస్తుతం భారత్ వద్ద 25 రోజులకు సరిపడా చమురు నిల్వలు ఉన్నాయని, యుద్ధం ముదిరితే రష్యా నుంచి చమురు దిగుమతులు పెంచే యోచనలో ప్రభుత్వం ఉందని సమాచారం.
వ్యవసాయంపై యుద్ధ మేఘాలు: ఎరువుల గండం!
ఈ యుద్ధం వల్ల కేవలం పెట్రోల్ ధరలే కాదు, అన్నదాతల పరిస్థితి కూడా ఆందోళనకరంగా మారింది. భారతదేశ వ్యవసాయ ఉత్పత్తిలో 55 శాతం వాటా ఇచ్చే ఖరీఫ్ సీజన్ ప్రారంభం కాబోతోంది. ఈ సమయంలో ఎరువులు, యూరియా సరఫరా నిలిచిపోయే ప్రమాదం ఉంది. భారత్ తన ఎరువుల అవసరాల్లో 30 శాతాన్ని దిగుమతి చేసుకుంటుండగా, అందులో 40 శాతం గల్ఫ్ దేశాల నుంచే వస్తుంది. సరఫరాలో జాప్యం జరిగితే ఎరువుల ధరలు పెరిగి సాగు వ్యయం భారమయ్యే అవకాశం ఉంది.
వాణిజ్య రంగం ఆందోళన: ఎగుమతిదారుల వెతలు
భారత ఎగుమతుల్లో 13 శాతం వాటా గల్ఫ్ దేశాలకే ఉంటుంది. ఎరువులు, వజ్రాలు, పాలీథీన్ వంటి కీలక వస్తువుల ఎగుమతులపై ప్రభావం పడుతోంది. రవాణా ఛార్జీలు, ఇన్సూరెన్స్ ప్రీమియంలు పెరగడం ఎగుమతిదారులకు భారంగా మారింది. నౌకలు కేప్ ఆఫ్ గుడ్ హోప్ మీదుగా ప్రయాణించాల్సి రావడంతో సమయం, ఖర్చు రెండూ పెరుగుతున్నాయి. పరిస్థితిని పర్యవేక్షించేందుకు కేంద్ర వాణిజ్య శాఖ ప్రత్యేక మంత్రిత్వ బృందాన్ని ఏర్పాటు చేసింది.
అంతర్జాతీయ ద్రవ్య నిధి (IMF) మేనేజింగ్ డైరెక్టర్ క్రిస్టాలినా జార్జీవా హెచ్చరించినట్లుగా, ఈ యుద్ధం సుదీర్ఘకాలం కొనసాగితే గ్లోబల్ ఇన్ఫ్లేషన్ పెరిగి, ఆర్థిక వృద్ధి మందగించే ప్రమాదం ఉంది. భారత్ ప్రస్తుతం ద్రవ్యోల్బణాన్ని నియంత్రణలో ఉంచగలిగినప్పటికీ, యుద్ధం పొడిగిస్తే మాత్రం ఆ ప్రభావం తప్పదని విశ్లేషకులు హెచ్చరిస్తున్నారు.
