ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజధాని అమరావతిని ప్రపంచ స్థాయి ‘క్వాంటమ్ వ్యాలీ’గా డీప్‌టెక్ హబ్‌గా తీర్చిదిద్దే దిశగా రాష్ట్ర ప్రభుత్వం చారిత్రాత్మక ముందడుగు వేసింది. విజయవాడలోని అంబేడ్కర్ కళావేదికలో శనివారం నిర్వహించిన ‘పాన్ ఐఐటీ ఆంధ్రప్రదేశ్ సమ్మిట్ 2026’ వేదికగా క్యూబిట్ ఫోర్స్ సంస్థ ‘మేకిన్ అమరావతి’ కాన్సెప్ట్‌తో ప్రత్యేకంగా రూపొందించిన 5 ‘క్యూ-శివ’ (Q-Shiva) క్వాంటమ్ కంప్యూటర్ వ్యవస్థలను ముఖ్యమంత్రి నారా చంద్రబాబు నాయుడు అధికారికంగా ఆవిష్కరించారు. మినీ టెస్టింగ్ క్వాంటమ్ కంప్యూటర్ ల్యాబ్‌లుగా ఉపయోగపడే ఈ క్యూ-శివ సిస్టమ్‌లతో పాటు 4 కెల్విన్ ప్రాసెసర్ ‘సృష్టి’ని కూడా సీఎం ఈ సందర్భంగా విడుదల చేశారు.
ఈ సమ్మిట్ సందర్భంగా సీఎం చంద్రబాబు కీలక ప్రకటన చేస్తూ, వచ్చే ఏడాది ఫిబ్రవరి 3వ తేదీన అమరావతి నుంచి దేశంలోనే మొదటి క్వాంటమ్ కంప్యూటర్‌ను పనిచేయడం ప్రారంభిస్తామని వెల్లడించారు. భారతదేశంలో క్వాంటమ్ టెక్నాలజీ గురించి ప్రస్తావిస్తే అది కేవలం అమరావతి పేరే కావాలని, సైబరాబాద్‌ కంటే మెరుగ్గా అమరావతిని అత్యున్నత నగరంగా నిర్మిస్తామని స్పష్టం చేశారు. అమరావతిలోనే స్వయంగా క్వాంటమ్ కంప్యూటర్లను తయారు చేసి, దేశవ్యాప్తంగా సరఫరా చేయడమే కాకుండా భవిష్యత్తులో విదేశాలకు కూడా ఎగుమతి చేసే సామర్థ్యాన్ని సాధిస్తామని ధీమా వ్యక్తం చేశారు.
‘క్యూ-శివ’ సాంకేతికత – మచిలీపట్నం కాంపోనెంట్ల భాగస్వామ్యం
అమరావతిలోని మేధా టవర్స్‌లో క్యూబిట్ ఫోర్స్, చండీగఢ్ యూనివర్సిటీ ప్రతినిధులు సంయుక్తంగా ఈ 5 క్యూ-శివ క్వాంటమ్ సిస్టమ్‌లను సిద్ధం చేశారు. క్వాంటమ్ కంప్యూటర్ల హార్డ్‌వేర్, ఇంటిగ్రేషన్, వాలిడేషన్, ఆర్కిటెక్చర్‌కు సంబంధించిన పూర్తి సాంకేతికతను ఇక్కడే స్వయంగా అభివృద్ధి చేయగలగడం విశేషం.
ఈ సందర్భంగా క్యూబిట్ ఫోర్స్ సీఈఓ వెంకటసుబ్రమణ్యం మాట్లాడుతూ, క్యూ-శివ క్వాంటమ్ కంప్యూటర్ల తయారీకి అవసరమైన కీలక కాంపోనెంట్లు ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని మచిలీపట్నంలో అందుబాటులో ఉన్నాయని వెల్లడించారు. ప్రపంచంలో కేవలం రెండు లేదా మూడు ప్రదేశాలలో మాత్రమే లభించే అరుదైన కాంపోనెంట్లు మచిలీపట్నంలో లభిస్తున్నాయని, సీఎం చంద్రబాబు అందించిన ప్రోత్సాహం వల్లే ఇది సాధ్యమైందని ఆయన తెలిపారు. అనంతరం క్యూబిట్ సంస్థ ప్రతినిధులతో కలిసి ముఖ్యమంత్రి సెల్ఫీ దిగి వారిని అభినందించారు.
ఐఐటీ మద్రాస్, ఐబిఎమ్, టీసీఎస్, ఎల్ అండ్ టీ లతో అంతర్జాతీయ భాగస్వామ్యం
దేశానికి క్వాంటమ్ టెక్నాలజీని తీసుకురావడంలో జరిగిన ప్రయాణాన్ని సీఎం చంద్రబాబు సదస్సులో వివరించారు. ఐఐటీ మద్రాస్ డైరెక్టర్ కామకోటి తనకు ఫోన్ చేసి, అమెరికాకు చెందిన ఐబిఎమ్ (IBM) సంస్థ భారత్‌కు క్వాంటమ్ టెక్నాలజీ తెచ్చేందుకు సిద్ధంగా ఉందనే విషయాన్ని తెలియజేశారని చెప్పారు. వెంటనే కేంద్ర ప్రభుత్వంతో పాటు ప్రైవేట్ దిగ్గజాలైన టీసీఎస్ (TCS), ఎల్ అండ్ టీ (L&T) సంస్థలతో చర్చించి కేవలం ఒకే నెల వ్యవధిలో భాగస్వామ్య అవగాహనకు వచ్చామని సీఎం తెలిపారు.
విదేశాల్లో ఉన్న ఐటీ నిపుణుల్లో దాదాపు 33 నుంచి 35 శాతం మంది భారతీయులు, ప్రత్యేకించి తెలుగువారే ఉన్నారని, ఇది మన ఐటీ బలమని ఉద్ఘాటించారు. 1995 తర్వాత హైదరాబాద్‌కు ఐటీని తీసుకువచ్చిన అనుభవాన్ని గుర్తుచేసుకుంటూ, నిన్నటి వరకు సిలికాన్ వ్యాలీ గురించి మాట్లాడుకున్న ప్రపంచం, ఇకపై అమరావతి ‘క్వాంటమ్ వ్యాలీ’ గురించి మాట్లాడుకునేలా చేస్తామని స్పష్టం చేశారు.
పాన్ ఐఐటీ సమ్మిట్ డిక్లరేషన్ & ఐఐటీ డైరెక్టర్లతో సమాలోచనలు
‘స్వర్ణాంధ్ర విజన్ కోసం ఆవిష్కరణలకు ఊతం’ అనే థీమ్‌తో నిర్వహించిన ఈ సమ్మిట్‌లో అమరావతిని డీప్‌టెక్ హబ్‌గా మార్చేందుకు ‘పాన్ ఐఐటీ అమరావతి కౌన్సిల్’ ఏర్పాటు చేస్తూ కీలక డిక్లరేషన్ ఇచ్చారు. ఈ సదస్సులో ఖరగ్పూర్, తిరుపతి, జమ్మూ, హైదరాబాద్, ధన్బాద్, వారణాసి, భువనేశ్వర్ ఐఐటీల డైరెక్టర్లు పాల్గొన్నారు. రాష్ట్రంలో సెంటర్ ఆఫ్ ఎక్సలెన్స్‌ల ఏర్పాటు, సాంకేతికత బదిలీ, పట్టణీకరణలో డీప్‌టెక్ వినియోగంపై వీరందరితో సీఎం సుదీర్ఘంగా చర్చించారు.
విజయవాడలో జరిగిన ఈ పాన్ ఐఐటీ సమ్మిట్, క్యూ-శివ ఆవిష్కరణలు ఆంధ్రప్రదేశ్ ఐటీ రంగాన్ని క్వాంటమ్ శకంలోకి తీసుకెళ్లే కీలక మైలురాయిగా నిలిచాయి.
